I really liked This Article very much! Read is once!

[SPRimal]

काठमाडौंको एउटा बिहान

प्रदीप ज्ञवाली(Former tourism minister of Nepal)

काठमाडौं तुँवालोको पुरानो च्यादर फालेर भर्खर उठेको छ, हाई काढ्दै ।

तर आँखामा च्रि्रा सेतै छन्, हिजो साँझको टायरको कालो अनुहारमा ज्यूँ का त्यूँ छ ।

मुख धुनलाई पानी पनि त हुुनुपर्*यो नि † मेलम्चीको पानी देउवा र प्रकाशमानसँगै हिरासतमा कैयौँ महिना बाहिर निस्केको छ र यतिबेला हिसिला यमीको फाइलमा अल्भिmएको छ । थाहा छैन- शिवजीको जटाबाट गंगाजी धर्तीमा कहिले झर्छिन् ।

काठमाडौं टुकी युगतिर र्फकने कसरतमा छ । मुलुकका अगुवाहरू चोरऔंला देखाउँदै छन्- पाँच वर्षछि दैनिक सत्र घण्टा लोडसेडिङ हुनेछ, त्यसको लागि आजैदेखि तयार होऊ ।

तयार हुनुबाहेक हाम्रो अर्को उपाय नै के छ र ? किनभने हाम्रो 'र्सार्वभौमसत्ता' हामीले चुनावै नलडी 'जनप्रतिनिधि' भएका अगुवाहरूको हातमा, ब्ल्यांकचेक बनाएर दिएका छौ“- 'नया“ नेपाल' को आशामा ।

हामी आभारी छौ“ अगुवाहरूप्रति जसले हामीलाई कृपापर्ूवक एक थान राजासहितको लोकतान्त्रिक गणतन्त्र ल्याइदिएका छन् । किशोर नेपालको शब्दमा घोर्लेखसीजस्तो होइन, लुखुरे गणतन्त्र । अब हामी पि“ढीमा बसेर कुरिरहेका छौ“, संविधानसभा निर्वाचनको बिहानलाई । थाहा छैन, चैतको त्यो बिहान कहिले आउँछ र कुन रंगमा आउ“छ । रगताम्ये भएर कि तु“वालो रंगमा ?
तर पनि हामीले आशा मारेका छैनौ“ ।
ठिकै भनेका हुन् कवि पाशले- 'सबभन्दा खतरनाक हुन्छ हाम्रा सपनाहरू मरेर जानु ।'
दर्ुइ वर्षगाडिका दिनहरू सम्झन्छु ।
सहरमा कफर््यु थियो, पुलिसका बुटहरू बज्रिरहेका थिए र सन्नाटाले सहरलाई छोपेको थियो ।
एक थान मान्छेहरू सैनिकको बुटलाई नै परम सत्य मानेर दर्शनभेटको लागि लाइनमा उभिइरहेका थिए ।
यी विषयहरू नराम्रा त थिए, तर खतरनाक थिएनन् । पाशले भनेझै“- जालझेलको हल्लाखल्लाभित्र आफू सही हु“दाहु“दै पनि दमित हुनु नराम्रो त थियो, तर एकदमै खतरनाक थिएन ।
किनभने काठमाडौ“का आ“खामा सपनाहरू थिए र सपनाको आभाले उसको मुहार देदिप्यमान थियो, भुङ्ग्रोजस्तै । जनताको सपना- अब कुनै पनि अनिर्वाचित, अनुमोदनबिनाको र वंशपरम्परामा उभिएको परिवारलाई प्रभु मान्नुपर्ने त्रासदीबाट मुक्ति पाइएला । हिंसाबाट थिलथिलो पारिएका गाउ“लेको सपना-बन्दुक र बारुदबिनाको नेपाल देख्न सकिएला । नानीहरूको सपना- ढुक्कस“ग स्कुल जान पाइएला, बिनाहड्ताल पढ्न पाइएला र खुट्टा एम्बुसमा पर्नबाट जोगिएलान् । दलितको सपना- यो एक्काइसौ“ शताब्दीमा अस्पृष्यताको कलंकबाट मुक्त होइएला । महिलाको सपना- पुरुषको खेलौनामा सीमित दोस्रो दर्जाको नियतिबाट मुक्त हुन पाइएला । मधेसको सपना- दौरा-सुरुवाल र एक भाषामा कैद गरिएको 'राष्ट्रवाद' को परिभाषारूपी पि“जडाबाट मुक्ति पाइएला, विविधतायुक्त नेपाली समाजको सम्मानित नागरिक बन्न पाइएला । जनजातिको सपना- आफ्नो मौलिक संस्कार, सम्पदा र पहिचानको जगर्ेना होला, प्रतिनिधित्व सुनिश्चित होला । युवाहरूको सपना- ठगि“दै र ठेलि“दै खाडीमा लाम लाग्ने स्थितिको अन्त्य होला, यतैकतै सानोतिनो रोजगारी पाइएला । अर्थात् काठमाडौंका आ“खामा सपनैसपना थिए र तिनै सपनाले त्यसलाई गोंगबु, कलंकी, कर्ीर्तिपुर र चाबेलको मोर्चामा लाठी, अश्रुग्यास र गोलीस“ग छाती जुधाएर लड्न उत्प्रेरित गरेको थियो ।

के सहेन काठमाडौंले आफ्नो सपनाको लागि - भोकै बसेर, कफर््र्युमा कैदी बनेर र अ“ध्यारोमा जेलिएर १९ दिन लामो तपस्या गर्*यो । जाडोमा हिमालमा बसेर, गर्मीमा पञ्चाग्नि तापेर तपस्या गर्ने मिथकजस्तै ।
तर उसले वरदान पायो त ?
काठमाडौं मध्यरातमा खबर्दार भन्दै गर्जिएको थियो, राजाले प्रधानमन्त्रीको टेन्डर खोलेको बेला र कतिपय नेताका खुट्टा धर्मराइरहेका बेला । अनि अर्को रात काठमाडौं खुसीको अतिरेकमा चिच्याएको थियो- राजतन्त्रले घु“डा टेक्यो, नया“ दिन आउने भो ।
उज्यालोको पर्खाइमा काठमाडौं चुपचाप बस्यो लामो समयसम्म, अहिलेसम्म पनि ।
तर यो के हु“दैछ अचेल ?

कोठामा बसौ“, बत्ती छैन । चिया पकाएर खाउ“m, भान्सामा ग्यास छैन, मट्टीतेल छैन । बाहिर जाऊ“- मोटरसाइकलमा हाल्ने तेल छैन । हि“डेरै जाऊ“- सडकछेउका फोहरले टाउकै फुटाउलाजस्तो हुन्छ । फर्केर आएर नुहाउ“m, धारामा पानी छैन । कार्यालयमा जाऊ“- घूसखोरी जस्ताको तस्तै छ । बोल्न हुन्न, छाडातन्त्र छ, कसैलाई छोइसक्नु छैन । जे गरे पनि लोकतन्त्रको बर्को ओढाइदियो, न्यायोचित ठहर्*याइदियो, बस् । हत्या, अपराध र अराजकताले समाज आक्रान्त छ । समाजका पुराना तन्तु भत्कि“दैछन्, तर नया“ तन्तु निर्माण भएका छैनन् । त्यसैले घरै भत्किने हो कि भन्ने डर छ ।

भारतमा एउटा किस्सा प्रचलित छ । एक दिन एकजना मान्छे माछा लिएर घर आएछ र श्रीमतीलाई भनेछ- मीठो माछा छ, राम्रो मसला हालेर पकाऊ । श्रीमती झर्किई, मसला भए पो हाल्नु । लोग्नेले भन्यो- केही छैन, तेलमा प|mाई गर । श्रीमती फेरि झर्किई, तेल भए पो भुट्नु । नुनमा मोल भनेर अह्राउ“दा उसले भनी- नुन पनि छैन । लोग्नेले आजित भएर भन्यो, त्यसो भए कोइलामा पोल, त्यही खाउ“ला । श्रीमती च्या“ठ्ठइिर्- म कहा“बाट ल्याऊ“ कोइला - निरूपाय भएर त्यो मान्छे माछालाई पोखरीमा लगेर छोड्न बाध्य भयो । पानीमा पस्नासाथ माछा चिच्यायो- वाजपेयी सरकारको जय होस् । छक्क परेको मान्छेले सोधेछ, तिमीलाई मैले पोखरीमा ल्याएर छाडिदिए“, तर तिमी त वाजपेयी सरकारको पो जय भन्दैछौ, किन ह“ - माछाले भनेछ- मनुवा, तिमीले त मलाई सके भुटेर, नभए पोलेर भए पनि सिध्याउनै खोजेका हौ । धन्न वाजपेयीको सरकार थियो, तेल, मसला, नुन, कोइला सबैको अभाव थियो र पो बल्ल बा“चे“ । अनि मैले त्यसको जय गाउन नपाउनू ?

यो कथा नेपालको वर्तमान स्थितिमा सान्दर्भिक छैन त ?
जनतारूपी मृग संविधानसभाको कुवा खोज्दै बालुवामाथि कुदिरहेको छ, जेठमा, मंसिरमा । अब चैतको निम्ति कुदिरहेको छ । यसपटक त पानी पाइएला कि ?
गुनासो गर्न जाऊ“ अगुवाहरूकहा“, हारेका जुवाडेजस्तै उदास मुद्रामा छन् । न आ“खामा नया“ सपना छन्, न मुठ्ठीमा केही गरिछाड्ने संकल्प । बासी, अर्थहीन या जे पनि अर्थ लगाउन सकिने अमर्ूत उपदेश कति मात्रै सुन्नू -तपाईंको नजरमा यो पंक्तिकार पनि दोषी होला । आफ्नो भागमा पर्ने दोष म कबुल गर्दै म शिर निहुराउ“छु ।) काठमाडौं सा“च्चै उदास छ ।

यतिबेला काठमाडौंमा कफर््र्यु छैन, पुलिसको लाठी नाच्दैन, सेनाको बुट बज्रि“दैन । तर स्थिति यो भन्दा नराम्रो छ । काठमाडौंको नाडीघडीमा अहिले समय स्थिर छ । त्यसका आ“खा त खुलै छन्, तर ती हिउ“जस्तै चिसा छन् । काठमाडौंको आ“गनमा पोखिएको जून निरूपाय हेरी मात्र रहेको छ ।

पाशले खबर्दारी गरेको सबभन्दा खतरनाक स्थिति यही हो ।

तर सपनाहरूको मृत्यु हुन दिनुहु“दैन, किनभने त्यो सबैभन्दा डरलाग्दो स्थिति हो । कसैले भनेको थियो- त्रि्रो सबथोक गुम्यो भने पनि सम्झ, भविष्य बा“की रहन्छ । हो, हाम्रो भविष्य बा“की छ, तर निकै पर, तु“वालोको पर्दाभित्र, का“डेघारीको बाटोमा । भविष्यलाई प्राप्त गर्न हामीले नया“ यात्रा बढाउनु जरुरी छ ।


ki kaso??

[luaa]

Originally Posted by SPRimal

तर सपनाहरूको मृत्यु हुन दिनुहु“दैन, किनभने त्यो सबैभन्दा डरलाग्दो स्थिति हो । कसैले भनेको थियो- त्रि्रो सबथोक गुम्यो भने पनि सम्झ, भविष्य बा“की रहन्छ । हो, हाम्रो भविष्य बा“की छ, तर निकै पर, तु“वालोको पर्दाभित्र, का“डेघारीको बाटोमा । भविष्यलाई प्राप्त गर्न हामीले नया“ यात्रा बढाउनु जरुरी छ ।

ki kaso??

really ! haamro sabai thok gumeko awasthaa chha ! tara pani hami sanga hamro bhawisya baaki chha ! tyo sunaulo bhawisya prapta garna tuwaalo ra kaadha ghaari ko baato maa yatraa thalnu chha.....a very hopeful and positive note !

[SPRimal]

this article really tells the actual condition of our cuontry.

When I read this,I really felt bad,but the positive aspect in this article really washed my feeling of badness!

I really request all of u to read this article once!

[SPRimal]

५ दिन प्रचन्डका

2008-03-22,Saturday,

फागुन ३० गते बिहीबार (पहिलो दिन)
फागनु मसान्तको बिहान नयाँ बजारको निवासमा प्रचण्ड हतारमा देखिन्थे । चुनावले प्रचण्डलाई रोल्पा बोलाइरहेको थियो । जनयुद्धको आधारक्षेत्र रोल्पाबाट उनी यसपटक संविधानसभामा उम्मेदवार छन् । बिहानै हिँड्ने कार्यक्रम अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारसंस्था एपीका पत्रकारसँगको अन्तर्वार्ताका कारण ढिलो हुने भयो । रोल्पा पुग्ने उत्साही मुडमा देखिएका उनले ८ बजेतिर कुराकानी सके । यीबाहेक नेपाली पत्रकारले तेस्र्याएका केही प्रश्नको पनि उनले तत्कालै सामना गरे । नयाँ बजारस्थित निवासमा पुगेका नेताहरू डा. बाबुराम भट्टराई, मोहन वैद्य किरण, र वर्षमान पुन अनन्तसँग चुनावका विषयमा कुरा गर्दागर्दै बिहानको १० बजिसकेको थियो । बिहान उनको मुखमा चियाबाहेक केही खुराक परेको थिएन । १० बजेतिर प्रचण्डले नयाँ बजार छाडे । डिभिजन सह-कमान्डर मञ्जिलको नेतृत्वमा रहेका २६ जना जनमुक्ति सेना र इन्सपेक्टर नन्दबहादुर साउदको नेतृत्वमा रहेका सातजना सशस्त्र प्रहरीसहित जम्मा ३३ जना सुरक्षाकर्मीको कडा सुरक्षाघेरा । बीचमा प्रचण्ड रहेको लस्कर निस्कियो । बिहान १०:३० बजे काठमाडौंबाट निस्केको लस्कर १२:० मा धादिङको मलेखु पुग्यो । दलबलसहित प्रचण्ड भद्रकाली होटलभित्र छिरे र आलो माछासित भात खाए । 'पीरो माछासित भात खाइयो, मीठो भो,' प्रचण्डले खानाको स्वादका विषयमा आफ्ना सुरक्षाकर्मीलाई भन्दै थिए । माछा-भातको शक्तिले उनलाई रोल्पातिरै डोर्*यायो । तर, आजै रोल्पा पुग्न कठिन थियो । उनको योजना बन्यो, बुटवलमा रहेको न्यु एरा होटलमा गएर बास बस्ने र भोलिपल्ट बिहानै रोल्पातिर लाग्ने ।

३:३० बजे नवलपरासीको दाउन्नेमा पुगेर टोलीले खाजा खायो । प्रचण्डले खाजामा पनि मासुचाहिँ छाडेनन् । प्रचण्ड त्यसदिन १५ मिनेटले मात्र बाटामा रोकिनबाट जोगिएका थिए । कारण के भने दासढुंगामा एउटा बसको ठक्करले १० वर्षीय काले गुरुङको मृत्यु भएपछि स्थानीय बासिन्दाले पूरै बाटो ठप्प पारेका थिए । प्रचण्डकै रिपोर्टिङमा गएका यस संवाददातासहितका सञ्चारकर्मीलाई स्थानीय बासिन्दाले रोकेपछि सञ्चारकर्मीको टोली भने पोखरा, पाल्पा हँदै अस्वाभाविक यात्राबाट बुटवल पुग्नुपरेको थियो । माओवादी अध्यक्ष प्रचाण्ड बेलुका ६ बजेतिर बुटवल पुगे । सरासर न्यु एरा होटलको दोस्रो तल्लामा पुगेका उनी निकै थकित थिए । भोलिपल्टको योजनाका विषयमा सहयोगीहरूसँग सामान्य सल्लाह गरेर उनी चाँडै भात खाएर सुते । उनी बुटवल आएको कुरा स्थानीय कार्यकर्ताले थाहा पाए पनि प्रचण्डसँगको भेटघाटको साइत उनीहरूका लागि भने जुरेन ।

चैत १ गते शुक्रबार (दोस्रो दिन)
प्रचण्ड ५ बजेतिर उठे । एक घन्टापछि उनी गाडीभित्र थिए, हिँड्नका लागि तयार । बिहान ४ बजेतिर बुटवल आइपुगेका निद्राले चूर पत्रकारहरू डेढ घन्टाजति आँखाको विष मारेर प्रचण्डको पछिपछि दौडिए । बिहान ८ बज्दा प्रचण्ड दाङको भालुवाङमा थिए । भालुवाङबाट सदरमुकाम घोराही, प्युठान सदरमुकाम खलंगा र रोल्पा सदरमुकाम लिवाङ जाने बाटो छुट्टिन्छ । भालुवाङको घुम्ती सभालाई सम्बोधन गर्नुअघि प्रचण्डले क्रान्तिकारी पत्रकार संघ दाङको आयोजनामा शीतल होटलमा अनौपचारिक पत्रकार भेटघाट गरे । स्थानीय पत्रकारका लागि भनिएको भेटघाटमा 'केन्द्र'बाट गएका हामी पनि निम्तालु भयौँ । करिब २० मिनेटजति कुराकानी गरेका प्रचण्ड गम्भीर देखिन्थे । दूध चियाको चुस्की लगाउँदै प्रचण्डले वाम तालमेल, एकताकेन्द्र मसाल र माओवादीबीचको एकता, कांग्रेस र एमालेका घोषणापत्रका विषयमा पुरानै कुरा -काठमाडौंमा दिनहँुजस्तो प्रचण्डका भाषण सुन्दै आएका हाम्रा लागि पुरानो भए पनि मोफसलका पत्रकारका लागि कुरा नौला थिए) राखे । वाम तालमेलका लागि एमाले बाधक भएको आरोप लगाउने उनी एमाले महासचिव माधवकुमार नेपालप्रति निकै आक्रोशित थिए । 'माधव त अवसरवादी रहेछन्,' प्रचण्डले 'दिल खोलेर' एमालेको आलोचना गरे । त्यसो त कांग्रेस र एमालेले राजा राख्ने गरी घोषणापत्र तयार गरेको पनि उनले मुख खोले । नेपाल छाडेर गइसकेका अमेरिकी पूर्वराजदूत मोरियार्टीको समेत उनले आलोचना गरे । मालाले गला भरिएका प्रचण्डले होटलछेउबाट भालुवाङमा घुम्ती सभालाई सम्बोधन गरे । आधा घन्टाजतिको भाषणमा तिनै पुराना कुरा दोहोरिए । रोटी-तरकारी खाजा खाएर प्रचण्डको यात्रा सुरु भो रोल्पातिर ।

कच्ची बाटोमा धुलो उडाउँदै प्रचण्ड चढेको गाडी लाग्यो प्युठानतिर । प्युठानका गाउँ पार गरेपछि मात्रै रोल्पाको सिमाना आउँछ । बिहान ११:४५ बजे प्रचण्ड प्युठानको नयाँगाउँ चकचके पुगे । त्यहाँ पनि घुम्ती सभा थियो । जनयुद्धको भूमिगत जीवनबाट सार्वजनिक भएपछि पहिलोपटक प्युठान र रोल्पातिर लागेका उनलाई हेर्ने जमात ह्वात्तै ओइरियो । माओवादी प्युठानले अभिनन्दन गरेका प्रचण्ड रंगिएर रातै भए । त्यहाँ भाषण गरे र भात खाएर उनले बाटो तताए । राजावादीले आपराधिक घटना घटाउन लागेको समेत प्रचण्डले भाषणमा उल्लेख गरे । उनले काठमाडौंदेखि नै उक्त कुरा बताउँदै आएका थिए । नयाँगाउँमा माओवादी सेनाका डेपुटी कमान्डर पासाङ पनि पुगे । नयाँगाउँमा प्रचण्डको सुरक्षाका लागि खटिएको सशस्त्र प्रहरीको टोलीलाई माओवादी सेनाका डेपुटी कमान्डर पासाङले हप्काए । यता, जनमुक्ति सेनाका एक कमान्डरले नेपाल वानका फोटोग्राफर किरण पन्थीलाई फोटो खिच्न लाग्दा दुव्र्यवहारसमेत गरे । यो कुरा प्रचण्ड स्वयंलाई भने थाहा थिएन । प्युठानको बाझीपुरमा २:४५ बजे पुग्दा प्रचण्डको गलामा मालाको भारी फेरि थपियो ।

३:३० मा जनयुद्धपछिको खुल्ला प्रचण्ड पहिलोपटक रोल्पामा थिए । माडी नदीको पुल तर्नेबित्तिकै उनलाई स्थानीय बासिन्दाले स्वागत गरे । रोल्पाको सुलीचौरमा उनले सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम रहे पनि उनी बोलेनन्, पासाङ बोले । सुलीचौर राप्रपा नेता तथा पूर्वमन्त्री बालाराम घर्तीमगरको गाउँ हो । साथै यो जनयुद्धका बेला माओवादी हेडक्वार्टरलाई खाद्यान्न आपूर्ति गर्ने नाका पनि थियो । साँझ ५ः३० तिर प्रचण्ड रोल्पा सदरमुकाम लिवाङ आइपुगे । लिवाङको सबैभन्दा व्यवस्थित मानिने सम्झना होटलको दोस्ा्रो तल्लामा बसेका उनले पुगेकै साँझ प्रमुख जिल्ला अधिकारीसहित सुरक्षा निकायका प्रमुखसँग कुराकानी गरे । प्रजिअ बलदेव गौतम, प्रहरी नायब उपरीक्षक वसन्त लामा, राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका प्रमुख नवीन अधिकारी र सशस्त्र डिएसपी प्रदीपसिंह कार्कीले होटलमै गएर प्रचण्डलाई रोल्पाको समग्र शान्ति-सुरक्षाका विषयमा बि्रफिङ गरे । प्रनाउ लामाका अनुसार प्रचण्डले शान्ति-सुरक्षाका लागि उच्च मनोबलका साथ लाग्न सुरक्षा निकायका प्रमुखलाई आग्रह गरे । १२ घन्टे यात्राबाट थाकेका उनी साँझ खसीको मासु र भात खाएर सुते ।

चैत २ गते शनिबार (तेस्रो दिन)
चुनाव क्षेत्रमा जनपथ, सशस्त्र र जनमुक्ति सेनाको कडा सुरक्षा घेराभित्र बसेका प्रचण्डले बिहान रोल्पाका जिल्ला निर्वाचन अधिकारी चुरामणि पन्थीसँग चुनावी माहौल र समस्याका विषयमा छलफल गरे । पन्थीले चुनावका लागि रोल्पामा भइरहेको तयारीका विषयमा प्रचण्डलाई बि्रफिङ गरे । प्रचण्डले माओवादीबाहेक रोल्पामा रहेका राजनीतिक दलका नेतासँग भेट गरे । बिहानै माओवादी नेता तथा सञ्चारमन्त्री कृष्णबहादुर महरा एउटा निजी नम्बर प्लेटको गाडी चढेर लिवाङ आइपुगेका थिए । दिउँसो १२ बजेका लागि तय गरिएको चुनावी सभालाई सम्बोधन गर्न प्रचण्ड १ बजेतिर पुगे लिवाङबजारको खुल्लामञ्चमा । सशस्त्र जनयुद्धका क्रममा भूमिगत रूपमा लामो समय बिताएका प्रचण्ड पहिलोपटक रोल्पामा सार्वजनिक भएका थिए । एक घन्टाजतì